photo خاک مناسب و بهترین شرایط پرورش گل محمدی

پرورش گل محمدی علاوه بر زیبایی و عطر خوبی که دارد میتوانید  یک منبع در آمد نیز باشد. برای پرورش این گل خاک مناسب مسئله بسیار مهمی است.  بهترین خاک برای کاشت این گیاه، خاک‌های شنی و سبک می‌باشد. به سبب شنی‌ بودن بیشتر زمین‌های زیر کاشت گل محمدی به ویژه نبودن لایه‌های سخت زیرین خاک زراعی، نفوذناپذیری خاک، کم وبیش زیاد کارهای زهکشی به خوبی انجام می‌گیرد از همین رو نگرش به ذخیره اندک آب در این گونه خاک‌ها، پیشامد سرمازدگی بوته‌ها در زمستان کمتر دیده می‌شود.در زمینه کاشت و آماده نمودن بستر نهال گل محمدی، زمین دلخواه را باید در پاییز شخم زده و باید در همان هنگام و یا اسفند با گونه‌برداری و سپس کوددهی به میزان ۸ تا ۱۰ تن کود حیوانی در هکتار انجام بگیرد تا زمین برای کاشت نهال آماده گردد ازدیاد گیاه گل محمدی، تنها با کاربرد با جوش‌های ریشه‌دار انجام می‌گیرد. کار کاشت ممکن است بدون انجام شخم در همگی سطح انجام پذیرد و تنها با کندن گودال‌هایی به عمق ۵۰ سانتی‌متر و به قطر ۴۰ سانتی‌متر و سپس آمیخته نمودن خاک و کود به کاشت نهال‌ها دست زد.( برای خواندن بقیه مطلب روی کلمه ادامه مطلب در زیر کلیک کنید) در این مرحله در صورتی که مساحت جایگاه کاشت در حدی است که از نظر اقتصادی توجیه داشته باشد لازم است ابتدا نسبت به گودبرداری خاک از اعماق ۱۵ و ۳۰ سانتی‌متر اقدام نموده و پس از تجزیه آزمایشگاهی نسبت به استتار نمودن عناصر ماکرو و میکرو نیز اقدام نمود. کاشت نهال‌ها در آغاز به شیوه جوی و پشته است. و اندازه خطوط کاشت را بین ۱ تا ۱۵ متر و فاصله نهال‌ها را ۵/۰ تا ۱ متر بر می‌گزینند لیکن با رشد تدریجی نهال‌ها و گستردگی و متراکم گیاه در سال‌های آینده و نیز پر شدن درون جوی‌ها زمین زیر کشت ممکن است شکل کرتی به خود بگیرد همچنین گاهی ممکن است زمین را از آغاز به شکل کرتی برای کاشت آماده نمایند بهترین فاصله کاشت گل محمدی، فاصله‌های ۲×۱متر است زیرا با گزینش این فاصله انجام کارهای داشت و برداشت محصول با آسایش بیشتر و بهتری انجام خواهد گرفت گاهی نیز به سبب شیب‌دار بودن برخی از زمین‌ کاشت گل محمدی به ویژه در پهنه‌های کوهستانی به کوهپایه نخست زمین مورد نظر را بررسی نموده آنگاه نوبت به کاشت می‌رسد.

الف) شخم: به سبب پر پشتی و انبوهی درختچه‌های گل محمدی و درهم رفتن شاخ و برگ آنها، هرگونه کاری پس از سال‌ سوم، دشوار شده و کمتر انجام می‌گیرد و تنها از سال‌های نخست تا سوم نسبت به انجام شخم زمین گلستان در اسفند ماه هر سال اقدام می‌شود. در گلستان‌هایی که فاصله‌ نهال‌های آن مناسب برگزیده شده است، هرگونه کارهای شخم‌ زنی در تمامی زمان بهره‌برداری که کم و بیش ۵ تا ۶ سال می‌باشد انجام شدنی خواهد بود.

ب) کودهی: در اسفند ماه هر سال همزمان با شخم زمین گلستان نزدیک به ۱۰ تن کود دامی را در یک هکتار با خاک مخلوط می‌نمایند و چنان چه انجام شخم‌زنی در همگی سطوح گلستان در برنامه کار نباشد، تنها به شخم پای درختچه‌ها و مخلوط نمودن کود با خاک دست می‌زنند پس از گذراندن سال دوم نزدیک به ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی (ازت، فسفر، پتاس و میکروالمنت‌ها) همزمان با آبیاری در آغازه‌های فروردین ماه به پای درختچه‌های گل محمدی می‌دهند. گرچه گل محمدی گیاهی کم و بیش در زمینه مواد غذایی، کم توقع است لیکن کود دادن همه ساله به آنها نیازهای گیاه را برآورده می‌کند و خودداری و کوتاهی در این کار سبب ضعیف و پژمرده شدن نهال‌ها و به ریرماندن و به ریزش گلبرگ‌ها خواهد انجامید. در راستای ترازمندی در کاربرد کود در کشور که به همت و کوشمندی موسسه تحقیقات خاک و آب وزارت کشاورزی برآورده گردیده است باید با هدفمندی طرح‌های پژوهشی در زمینه بهینه‌سازی کار کرد برای گل محمدی در کشورمان انجام پذیرد تا افزون بر بالا رفتن کمیت تولید، بر میزان دستیابی به اسانس بیشتر نیز افزوده شود.
آبیاری

در میان گیاهان گوناگون گل محمدی مقاومت کم و بیش زیادی در کم آبی دارد و بسته به وضعیت آب موجود در هر روستا فاصله بین آبیاری از میانگین ۷ تا ۲۰ روز تغییر می‌کند دوره آبدهی گلستان از اسفند ماه آغاز و تا تیر سال بعد ادامه دارد و در زمستان نیز بسته به موقعیت آب و هوایی پهنه‌های کاشت یک بار یا دو بار برای یخ آب آبیاری می‌گردد. لیکن در شماری از پهنه‌ها به سبب سرمای شدید زمستان همراه با بارندگی و یخبندان‌های پی‌درپی از آبیاری زمستانه برای یخ آب خودداری می‌شود از آنجا که بیشترین میزان آب مورد نیاز درختچه‌های گل محمدی در طول دوره گلدهی آن می‌باشد از همین رو می‌بایست تا آنجا که امکان پذیر است. فاصله دوره‌های آبیاری کم شود خودداری یا فراموشی این روند سبب ضعیف شدن گل و ریزش آنها و نیز افت کیفیت محصول خواهد شد.

در پهنه‌ها و گستره‌های کاشت گل محمدی، بیشتر گلستان‌ها به وسیله آب شیرین آبیاری می‌شود لیکن در برخی از پهنه‌ها که آب آبیاری شور است تاثیر چندانی در کیفیت محصول دیده نشده است. کاشت و پرورش گل محمدی بیشتر آبی می‌باشد و دیم‌کاری این گیاه مرسوم نیست مگر در بلندی‌های منطقه لای زنگان شهرستان داران در استان فارس که دشت بزرگی نزدیک به ۷۰۰ هکتار ویژه کاشت گل محمدی به صورت دیم وجود دارد که در بخش گل محمدی در استان فارس در آن اشاره خواهد شد.
هرس

معمولاً بر روی درختچه‌های گل محمدی هیچگونه پیرایشی برای شکل‌دهی انجام نمی‌گیرد گل‌کاران انبوهی این گیاهان را نشانه توانمندی و گل‌دهی زیاد آن می‌دانند و از همین رو گاهی شاخه‌های اضافی و خشک آن را می‌زنند رعایت ننمودن فاصله‌های کاشت از یک سو، و از سوی دیگر سرشت این گیاه در رشد و پرپشت شدن و درهم رفتن شاخه‌ها و برگ‌ها در یکدیگر به گونه‌ای است که پس از چند سال هرگونه عملیات زراعی در گلستان و نیز برداشت محصول را با دشواری‌های فراوان و حتی غیرممکن روبرو می سازد همچنین انبوهی و گستردگی این درختچه سبب می‌شود که میزان فراورده گل محمدی رو به کاهش رود. از همین رو مرسوم است که هر ۵ تا ۶ سال پس از کاشت این درختچه را کف بر می‌نمایند تا همراه با جوان سازی گیاه بتوان در سال دیگر همانند یک نهال تازه رشد و نمو نماید. این چرخه پی‌درپی تکرار می‌شود به گونه‌ای که کمتر گلستانی را در مناطق کاشت می‌توان یافت که دوره گل‌دهی آن از ۶ سال فراتر رود. چنین می‌توان به دریافت که رعایت فاصله‌های خط کاشت درختچه‌های گل محمدی و پیرایش و هرس یعنی به آسانی می‌توان در ازای زمان رشد پرورش و گل‌انگیزی گیاه را به خوبی افزایش داد. علاوه بر اینها،‌ هرس درختچه‌های گل محمدی و حذف شاخه‌های ضعیف تا اندازه‌ زیادی بیماری‌ها و آفات به ویژه سوسک (حشره سرشاخه‌خوار) جلوگیری خواهد کرد.

شناخت حد بحرانی عناصر غذایی گل سرخ

نام محصول

گل سرخ

اندام آزمایش شده

برگ‌های کامل

زمان‌ نمونه برداری

آغاز گل‌دهی

مطلوب

عناصر غذایی

۰/۵-۰۰/۳

N

۵/۰-۲۵/۰

P

۳-۵/۱

K

۲-۱

Ca

۷/۰-۲۵/۰

Mg

۷/۰-۲۵/۰

S

Pmm 6-3

B

pmm 200-60

Fe

Pmm 200-30

Mn

pmm 2/0-1/0

Mo

Pmm100-12

Zn

نور

کمبود نور یکی از عوامل کندی و ممانعت از رشد گیاه است. شدت نور در تابستان به بیشینه اندازه خود می‌رسد و در همین فصل است که بیشترین شمار گل محمدی تولید می‌شود در زمستان که شدت نور پایین است از میزان تولید گل کاسته می‌شود. گل محمدی واکنش ویژه‌ای را نسبت به طول مدت روز نشان نمی‌دهد.بیشتر واریته‌های گل محمدی در دمای ۲۱ درجه در روز و دمای ۱۵ درجه سانتی‌گراد در شب بهتر رشد می‌نمایند و کیفیت فراورش گل‌های به دست‌ آمده به شدت به این روند بستگی دارد. در دماهای پایین‌تر رشد به آهستگی انجام می‌پذیرد و تولید گل‌ها کاهش پیدا می‌کند ولی در دمای بالا، رشد بیشتر و تولید گل انبوه‌تر است. افزوده براین، دما همواره روی پیکر گیاه، فعالیت‌ها و فیزیولوژیکی آن، تهدم تنفس،‌ نور ساخت (فتوسنتز) و همچنین تولید اسیدهای آمینه و پروتئین تاثیر دارد. در پهنه‌هایی که درجه دمای شبانگاهان ۵ تا ۱۰ درجه خنک‌تر از درجه گرمای روز باشد. بازدهی این گل بهبود می‌یابد و میزان اسانس افزایش چشمگیری پیدا می‌کند.

انواع گل محمدی بررسی شده در استان اصفهان:۱- گل محمدی صد پر: فرمی از گل محمدی که بیشتر به عنوان رز زینتی مدنظر قرار می‌‌گیرد گل محمدی پر پر یا صدپر است از نظر تعداد برگچه نوع خار و تعداد خار روی ساقه، رنگ گلبرگ و عطر مشابه گل محمدی کاشان است. تفاوت‌های مشاهده شده در آن ۱- تعداد گلبرگ‌ چندین برابر گلبرگ‌های گل محمدی کاشان است از نظر تعداد گلبرگ پرپر محسوب می‌شود ۲- دوام و تعداد گل: تعداد گل در یک گیاه ۴-۵ ساله در یک بار شمارش حدود ۱۴۰ گل در بوته است اما دوام هر گل نسبت به گل‌ محمدی کاشان بسیار طولانی‌تر است و به جای یک روز هر گل ۷-۱۰ روز روی ساقه گل دهنده باقی می ماند. ۳- تداوم گل دهی: دوه کامل گل دهی گل محمدی کاشان حدود ۲۰ روز طول می‌کشد این گیاه تا ۵/۱ ماه هم گلدهی دارد. ۴- موارد مصرف: این نوع گل بیشتر به منظور تزیین فضای سبز به کار می‌رود دمگل نسبتاً بلند و انفرادی بودن گل‌های تکی و یا دوتایی آن باعث می‌شود به عنوان گل بریدنی هم مورد توجه قرار گیرد. ضمن این که معطر هم هست.

۲- گل سرخ تبریز: اندازه گل کم کوچکتر از گل محمدی، رنگ گلبرگ‌ها صورتی تیره و متمایل به بنفش و بدون بو، خصوصیات برگ مشابه گل محمدی کاشان، ساقه خاردار و رنگ آن در زمستان قرمز و ارتفاع آن ۸۰ سانتی‌متر، تراکم خارها کمتر از گل محمدی، شکل عمومی کوزه کروی می‌باشد.

۳- گل سرخ کازرون: شباهت زیادی با گل محمدی کاشان دارد. شکل کوزه شبیه گل محمدی کاشان است نسبت طول به عرض کوزه ۲ و متوسط میوه در کوزه ۳ عدد است رنگ ساقه در زمستان زرد و ارتفاع گیاه یک متر است، گل خوشبو و به رنگ صورتی روشن است.

۴- گل سرخ میممند: ساقه بدون خار، رنگ ساقه در زمستان لبویی رنگ، غنچه گردو فاقد کرک نسبت طول به عرض کوزه ۴/۱ و تعداد میوه درکوزه ۵ عدد است. رنگ گل صورتی روشن و بدون بو است.

۵- گل سرخ سمیرم: تعداد گلبرگ ۵ عدد به رنگ صورتی و خوشبو، کاسبرگ ۵عدد، برگ‌ها مرکب ۵ تا ۷ تایی، برگچه‌ها بیضی شک با لبه اره‌ای، نوک تیز و قاعده کند، دارای گوشوارک نسبتاً بلند، ساقه سبز رنگ بدون خار، میوه گرد و کوچک که هنگام رسیدگی عنابی رنگ است.

موارد استفاده: شایع‌ترین موارد استفاده سنتی از گل محمدی تهیه عطر و گلاب است. گلاب حاصل برای شستشوی امکان متبرکه و نیز در صنعت گزسازی و تولید شیرینی‌جات و مرباجات مصرف دارد. تهیه گل خشک جهت نگه‌داری در سجاده‌های نماز و خوشبو نمودن محیط‌های کوچک نیز از قدیم الایام مرسوم بوده است. در منابع داروسازی گلاب و اسانس گل محمدی مصارف متعددی دارد. برای اسانس اثرات ضد ویروس و باکتری، ضد اسپاسم، آنتی سپتیک، تونیک کلیه و خون، آرام‌بخش و اثرات متعدد دیگر ذکر شده است.

و همچنین ترکیب hylalcohol به همراه citronello phenyl و geraniol به عنوان نگهدارنده در محلول‌های چشمی و خوراکی در غلظت ۵/۰-۲۵/۰ در ترکیب با سایر میکروب‌کش‌ها به کار می‌رود.

برچسب ها درباره :

  • نوشته : مدیر
  • تاریخ : ۱۸ دی ۱۳۹۵