photo مایع آمنیوتیک جنین چیست و چرا کم یا زیاد می شود

مایع آمنیوتیک یا همان به اصلاح عوام کیسه ی آب جنین نقش بسیار مهمی در سلامتی جنین دارد و باید همواره میزان آن نرمال باشد ، کم یا زیاد شدن آن هر دو خطرناک است. مهم ترین فایده این مایع این است که دمای محل زندگی جنین را حفظ کرده و ثابت نگه می‌دارد.جنین در حال رشد را از ضربه حفظ می‌کند. از فشردگی و به‌هم چسبیدن جفت جلوگیری می‌کند؛ فشردگی جفت می‌تواند اکسیژن رسانی به جنین را مختل کند. از جنین در برابر عفونت‌ها محافظت می‌کند. به جنین اجازه می‌دهد به اطراف حرکت کند، بنابراین عضلات و استخوان‌های جنین به‌طور مناسب رشد می‌کنند. به توسعه و رشد دستگاه گوارش و دستگاه تنفس جنین کمک می‌کند، زیرا جنین این مایع را می‌بلعد و سپس آن را دفع می‌کند و همچنین به‌وسیله دم و بازدم آن را به ریه‌ها وارد و خارج می‌کند.در طول ۱۴ هفته ابتدای بارداری، مایع از سیستم گردش خون شما وارد کیسه آمنیوتیک می‌شود. در اوایل سه ماهه دوم، جنین شما شروع به بلعیدن مایع می‌کند، آن را از کلیه‌هایش عبور می‌دهد و سپس آن را به صورت ادرار دفع می‌کند. سپس او دوباره مایع را می‌بلعد و هر چند ساعت یک‌بار کل حجم مایع آمنیوتیک را بازیافت می‌کند (بله! این یعنی بیشتر این مایع در نهایت ادرار جنین شماست!)
بنابراین جنین شما نقش مهمی را در به اندازه نگه داشتن مایع داخل کیسه آمنیوتیک برعهده دارد. با این حال گاهی اوقات این سیستم به‌هم می‌ریزد و موجب بیشتر یا کم‌تر شدن مایع (از حد معمول) در کیسه می‌شود، که هر دو حالت می‌توانند مشکلاتی را ایجاد کنند.
در شرایط طبیعی، میزان مایع آمنیوتیک شما در اوایل سه ماهه سوم افزایش می‌یابد. در هفته‌های ۳۴ تا ۳۶ که اوج میزان مایع است، شما ممکن است در حدود ۱ لیتر مایع درون کیسه آمنیوتیک داشته باشید. پس از این زمان میزان مایع به تدریج کاهش می‌یابد تا زمانی که زایمان انجام شود.وقتی در هر زمان از بارداری‌تان میزان مایع آمنیوتیک کم باشد گفته می‌شود که دچار اولیگوهیدرامنیوس شده‌اید (اگر مقدار مایع آمنیوتیک بیشتر باشد هیدرامنیوس یا پلی هیدرامنیوس نامیده می‌شود. بر اساس آمار منتشر شده، به‌طور معمول ۴ درصد از زنان باردار در سه ماهه سوم بارداری‌شان مایع آمنیوتیک کمتر از اندازه دارند.
از میان زنانی که ۲ هفته از موعد زایمان‌شان گذشته است و هنوز باردارند ۱۲% دچار کمبود مایع آمنیوتیک هستند.

چگونه متوجه شوم که سطح مایع آمنیوتیک من پایین آمده است؟در صورتی که ترشح مایع داشته باشید، شکم‌تان نسبت به سن بارداری‌تان کوچک باشد یا احساس کنید جنین‌تان به اندازه کافی حرکت نمی‌کند، ممکن است پزشک به کم شدن مایع آمنیوتیک‌تان شک کند. همچنین پزشک‌تان در صورتی که شما پیش از این جنینی با رشد محدود داشته‌اید ممکن است شما را تحت نظر بگیرد. اگر فشار خون مزمن، پره اکلامپسی، دیابت بارداری یا لوپوس دارید یا از موعد زایمان‌تان گذشته است، باز هم شاید پزشک‌تان به این موضوع توجه بیشتری بکند. اگر او نسبت به کم بودن مایع آمنیوتیک مشکوک شود، احتمال دارد سونوگرافی را تجویز نماید.ونوگرافیست بزرگترین بخش مایع آمنیوتیک در ۴ بخش مختلف از رحم‌تان را اندازه می‌گیرد و آنها را با هم جمع می‌کند تا متوجه شود در شاخص مایع آمنیوتیک (AFI) در چه سطحی رتبه بندی می‌شوید. اندازه نرمال برای سه ماهه سوم بین ۵ تا ۲۵ سانتیمتر است. اگر اندازه کل از ۵ سانتی‌متر کمتر باشد مایع آمنیوتیک کم به حساب می‌آید.گر پزشک به شما گفته است که مایع آمنیوتیک شما بیش از حد است خیلی نگران نباشید. بیشتر زنانی که دچار این مشکل هستند کودکانی سالم بدنیا می آورند. ولی در بعضی موارد این مسئله ممکن است علامتی از دیابت و یا مشکلی در جنین باشد.
تشخیص زیاد بودن مایع آمنیوتیک :
رشد سریعتر از طبیعی رحم ممکن است پزشک را به زیاد بودن مایع مشکوک کند. زیاد بودن مایع ممکن است سبب شود مادر حرکات جنین را آنطور که باید در سه ماهه دوم یا سوم حس کند احساس نکند. بیمار ممکن است علائمی نظیر دردهای شکمی (ناشی از فشار زیاد مایع)، نوسان شدید وزن، کمر درد، و ورم شدید پاها و قوزک پا داشته باشد. در صورت وجود این علائم پزشک برای بیمار سونوگرافی تجویز کرده و اندکس مایع آمنیوتیک (Amniotic Fluid Index) را محاسبه می کند. اندکس بالای ۲۵ سانتی متر بیش از حد تلقی می شود. مقدار طبیعی این اندکس در سه ماهه سوم حاملگی ۵ تا ۲۵ سانتی متر است.
دلایل افزایش بیش از حد مایع
در بیشتر موارد علت ناشناخته است. در حدود ۶۰% موارد هیچ دلیل خاصی پیدا نمی شود، جنین مشکلی ندارد و مایع خوبخود کم می شود. با این حال بیمار باید همچنان تحت نظر باشد و برای وی تا آخر حاملگی non-stress test و سونوگرافی تجویز شود. همچنین ممکن است به منظور کاهش خطر پارگی زودرس کیسه آب و شروع زایمان زودرس استراحت مطلق تجویز شود.
علل دیگر عبارتند از:
دیابت مادر: در صورتیکه مادر دیابت کنترل نشده داشته باشد ممکن است دچار افزایش بیش از حد مایع گردد. (پلی هیدرآمنیوس در ۱۰% مادران دیابتی و معمولا در سه ماهه سوم تشخیص داده می شود). به همین دلیل معمولا برای مشخص کردن اینکه ممکن است افزایش بیش از حد مایع ناشی از دیابت باشد یک تست گلوکز انجام می شود. این موارد معمولا خفیف بوده و با کنترل دیابت براحتی درمان می شوند.
ماکروزومی یا حاملگی چند قلویی: بزرگ بودن بیش از حد جنین یا حاملگی دوقلویی یا چند قلویی خطر افزایش بیش از حد مایع آمنیوتیک را افزایش می دهد. پلی هیدرآمنیوس بویژه در موارد سندرم انتقال خون دوقلوها محتمل است. در این سندرم قلوی دهنده دارای مایع آمنیوتیک کم و قلوی گیرنده خون دچار افزایش بیش از حد مایع است.
ناهنجاری های جنینی: در بعضی موارد نادر، جنین ممکن است دچار ناهنجاری باشد که سبب می شود مایع را نبلعد در حالیکه کلیه اش ادرار بیشتری از همان مایع کمی که بلعیده تولید می کند. این مسئله ممکن است ناشی از ناهنجاری هایی باشد که بلعیدن را برای جنین مشکل می کنند. از جمله این ناهنجاری ها می توان به تنگی پیلور، شکاف لب یا کام، یا انسداد دستگاه گوارش اشاره کرد. بعضی مشکلات دستگاه عصبی نظیر نواقض لوله عصبی یا هیدروسفالی نیز می توانند مانع بلع نوزاد شوند. در صورت تشخیص پلی هیدآمنیوس پزشک یک سونوگرافی با وضوح بالا و شاید یک آمنیوسنتز انجام می دهد تا جنین را از نظر ناهنجاری ها و اختلالات ژنتیکی کنترل کند.
درمان
در حدود ۵۰% موارد بویژه در موارد خفیف مشکل خودبخود حل می شود. در صورتیکه مایع خیلی زیاد باشد و یا سبب ناراحتی زیادی شود پزشک ممکن است با استفاده از روشی بنام آمنیوسنتز درمانی مقداری از مایع را خارج کند. در این روش پزشک سوزنی را طریق رحم وارد کیسه آمنیوتیک کرده و مقداری از مایع را می کشد. در موارد شدید این کار ممکن است هر هفته و یا حتی بیشتر تکرار شود. در بعضی موارد ممکن است برای کم کردن میزان ادرار جنین از داروهای مهار کننده پروستاگلاندین ها نظیر ایندومتاسین استفاده شود.
منبع: .ninisite.com و پارسه گرد دات کام


ادامه مطلب . . .


برچسب ها :

  • نوشته : مدیر
  • تاریخ : ۸ دی ۱۳۹۲